Saturday, December 3, 2016

Nghĩ lan man về "Kĩ thuật cao và tiêu hoá Hà Nội"

Nhìn danh xưng của cái trung tâm trong hình này làm tôi phân vân. Thuở đời nay tên trung tâm mà lẫn lộn giữa công nghệ và chuyên khoa: "Trung tâm kĩ thuật cao và tiêu hoá Hà Nội"! Còn phần tiếng Anh thì lại còn đáng bàn hơn: "Hanoi High Tech and Digestive Center." Xin cho tôi 2 phút giải thích ...

Cập nhật khoá học về Machine Learning 1/2017


Xin thông báo đến các bạn quan tâm là tiến trình chuẩn bị khoá học về ML sắp tới diễn ra rất ok. Phía bên Trường (ĐH Tôn Đức Thắng) cho biết đã có một số bạn ghi danh, nhưng số gọi điện tìm hiểu thì cao gấp chục lần số ghi danh. Trường định đóng sổ ghi danh vào ngày 30/12/2016.

Friday, December 2, 2016

Đánh giá khoa học

Vài tuần trước tôi có dịp nói chuyện về đề tài đánh giá khoa học trong một seminar của nhóm nghiên cứu informetrics thuộc ĐH Tôn Đức Thắng (1). Tôi bàn về 3 tiêu chí để đánh giá nghiên cứu khoa học: lượng, chất, và tác động. Đây cũng là những tiêu chí mà người ta hay dựa vào để cấp tài trợ và giải thưởng. Nhưng mỗi tiêu chí đều có cái hay và cái dở, nên việc áp dụng phải hết sức cẩn thận.

Monday, November 28, 2016

Machine Learning là gì?

Mấy hôm nay có vài bạn viết email hỏi tôi machine learning (ML) là gì và có cần học thêm không? Tôi nghĩ câu trả lời cho câu thứ hai là "Yes" – lúc nào cũng cần phải học thêm. Hôm kia, nhân đọc một bản tin cho biết con rể ông Trump (Jared Kushner) đã sử dụng ML để giúp cho nhạc phụ đắc cử, tôi có cảm hứng viết thêm một chút về ML ...

Sunday, November 27, 2016

Fidel Castro


Hiếm thấy một người mà ngay đến cái chết cũng gây ra nhiều xúc cảm trái ngược nhau như Fidel Castro. Cái tin ông qua đời có thể làm cho nhiều người ở Cuba và Việt Nam buồn bã, nhưng lại là cái cớ để cộng đồng người Cuba xuống đường ăn mừng ở Miami. Báo chí bên nhà gọi ông là "nhà cách mạng vĩ đại, một trong những người kiệt xuất nhất của thế kỷ XX", nhưng người tị nạn Cuba ở Miami và chính em gái ông gọi ông là "El Monstruo" (tức là quái vật).

Monday, November 21, 2016

Một lời cảm ơn

Vậy là chúng ta đã xong chương trình workshop 4 ngày về viết và xuất bản khoa học (scientific writing and publication), và hội thảo 1 ngày về ứng dụng di truyền học (applied genetics) tại Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch. Tôi nghĩ cái câu mà người ta hay dùng, "thành công tốt đẹp", có thể sử dụng ở đây. Xin cám ơn các bạn, các đồng nghiệp từ các miền Nam, Trung, Bắc đã tham dự một cách hào hứng và đóng góp vào sự thành công của hai chương trình tập huấn.

Wednesday, November 9, 2016

Đọc diễn văn của Donald Trump

Thế là Donald Trump trở thành tổng thống thứ 45 của Mĩ. Đúng là Donald Trump đã viết lại tất cả "rule book" chính trị. Thế là tất cả các giáo sư lừng danh chuyên ngành kinh tế, thống kê, xã hội học, hầu hết các cây bỉnh bút trứ danh đều sai bét (vì họ đều đoán rằng bà Hillary Clinton sẽ thắng). Tôi cũng sai luôn. Đọc bài diễn văn (1) khi chấp nhận kết quả đắc cử tôi thấy ông Trump là một con người khác, một người rất lịch lãm và có tri thức đáng nể.

Tuesday, November 8, 2016

Ý nghĩa của trang phục tốt nghiệp đại học

Chúng ta hay thấy trong các buổi lễ tốt nghiệp đại học ở phương Tây, các tân cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ mặc áo thụng khá màu mè. Tôi vẫn hay thắc mắc là tại sao họ có nhiều kiểu áo khác nhau, mũ khác nhau, và cái hood (giống như cái túi càn khôn) cũng khác nhau. Tôi thử tìm hiểu thì thấy tất cả các trang phục này có truyền thống rất thú vị ...

Monday, November 7, 2016

Một phân tích đánh giá có vấn đề


Một đồng nghiệp ở Hà Nội hỏi tôi về một cách đánh giá hiệu quả can thiệp trong cộng đồng mà anh ấy cảm thấy hình như có vấn đề, dù anh ấy không giải thích được tại sao. Chỉ là trực giác. Tôi tìm hiểu qua thì quả thật trực giác của anh bạn tôi là đúng. Trong cái note này tôi sẽ giải thích tại sao cách đánh giá này sai và có thể gây tác động đến nhiều chính sách ở qui mô lớn.

Út Bạch Lan (1935 - 2016)

Mới đọc báo và biết tin buồn: nghệ sĩ cải lương Út Bạch Lan qua đời vài ngày trước! Bà thọ 81 tuổi, nhưng tính tuổi ta là 82. Tôi vốn mê cải lương nên từng có lần viết bài về hai nghệ sĩ tôi mến mộ: Bạch Tuyết và Út Bạch Lan. Nhân dịp này, xin chia sẻ vài cảm nhận cùng các bạn nào chưa biết đến người nghệ sĩ nhân ái và tài sắc Út Bạch Lan, người đã góp công tạo nên nền nghệ thuật cải lương ở miền Nam.

Saturday, November 5, 2016

Cập nhật về workshop "viết và công bố khoa học" (11/2016)

Xin hân hạnh cập nhật về workshop về viết và công bố khoa học ở ĐH Phạm Ngọc Thạch. Hôm nay thì số học viên đăng kí đang tăng nhanh chóng và vượt ngưỡng kì vọng. Khổ nỗi là nhiều người chờ đến cận ngày mới chịu đăng kí nên làm cho ban tổ chức đau đầu.

Wednesday, November 2, 2016

Bảy trụ cột thông thái của thống kê học

Một trong những cuốn sách khoa học mà tôi rất thích trong vài tháng gần đây là cuốn "The Seven Pillars of Statistical Wisdom" của tác giả Stephen M. Stigler (1). Đây là một cuốn sách nhỏ (200 trang) cung cấp cho chúng ta những lí giải cực kì lí thú về khoa học thống kê và lịch sử đằng sau những phương pháp mà chúng ta sử dụng trong suy luận khoa học. Như tựa đề cuốn sách, tác giả Stigler tập trung vào giải thích 7 trụ cột thông thái của thống kê học, và tôi thử tóm lược theo cách hiểu của tôi dưới đây.

Tuesday, November 1, 2016

Xếp hạng đại học thế giới 2016/2017

Các nhóm xếp hạng đại học lần lượt trình làng các bảng xếp hạng đại học niên học 2016/2017 (1). Cũng như những lần gần đây, mỗi danh sách đều gây ra vài ngạc nhiên, và lần này tôi thấy ngạc nhiên cho Nhật. Ở Á châu, xu hướng là các đại học "trẻ" đang lên, và các đại học "già" đang đi xuống hay mất vị trí dẫn đầu.

Friday, October 28, 2016

Thông báo về workshop "Machine Learning" 1/2017

-->
Chúng tôi hân hạnh thông báo một khóa học với chủ đề "Data Science and Machine Learning" (mà tôi tạm dịch là "Khoa học dữ liệu và Mô hình học bằng máy")  do Trường đại học Tôn Đức Thắng tổ chức từ ngày 3/1/2017 đến 12/1/2017. Đây là một workshop có mục tiêu chính là giới thiệu những mô hình thống kê phổ biến và ứng dụng trong nghiên cứu khoa học.

Tuesday, October 25, 2016

Cập nhật workshop về viết và xuất bản bài báo khoa học 11/2016

Xin cập nhật thông báo cùng các bạn về chương trình của workshop về viết và công bố bài báo khoa học vào ngày 14-17/11/2016 tại Trường ĐHYK Phạm Ngọc Thạch. Theo yêu cầu của nhiều học viên, chúng tôi thêm 2 bài giảng về (i) cách viết luận án, và (ii) cách viết đề cương nghiên cứu. Hai bài này sẽ mời một đồng nghiệp ở VN giảng.

Sunday, October 23, 2016

Vụ arsenic trong nước mắm: diễn giải kết quả của Bộ Y tế


Bộ Y tế mới ra thông cáo báo chí (1) cho biết rằng họ đã làm kiểm nghiệm trên 247 mẫu nước mắm, và kết quả là không có mẫu nào (0) có arsenic vô cơ. Kết quả này có lẽ làm an lòng công chúng và cho thấy Vinastas có thể đã sai. Nhưng đối với giới khoa học kết quả đó đặt ra vài câu hỏi về cách làm và diễn giải.

Friday, October 21, 2016

Arsenic và nước mắm: vấn đề truyền thông khoa học


Câu chuyện "nước mắm nhiễm arsenic" có thể xem là một biến cố về truyền thông khoa học (science communication). Giới báo chí Việt Nam nói chung không am hiểu về khoa học và thiếu kĩ năng xử lí thông tin khoa học, nên dẫn đến những ngộ nhận và đưa tin sai. Trong cái note này tôi muốn đề ra 5 tiêu chuẩn để giới báo chí có thể sử dụng tron việc xử lí thông tin khoa học.

Thursday, October 20, 2016

Ngày Loãng Xương Thế Giới (20/10)

Ngày 20/10 hàng năm được xem là Ngày Loãng xương Thế giới (World Osteoporosis Day, WOD). Quĩ Loãng xương Quốc tế phát động WOD như là một dịp để nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh loãng xương và những hệ quả nghiêm trọng của bệnh. Trong bài này tôi muốn giải toả một số ngộ nhận và chỉ ra rằng tầm quan trọng của loãng xương. Ít ai biết rằng nguy cơ bị gãy cổ xương đùi cao hơn nguy cơ ung thư vú. Ngoài ra, ở Việt Nam, nhiều người được chẩn đoán là loãng xương nhưng trong thực tế có thể không phải loãng xương. Một vấn nạn khác là đa số các bệnh nhân gãy xương không được điều trị. 

Ai có quyền công bố về an toàn thực phẩm?

Đây đó có ý kiến của các quan chức cho rằng chỉ có Bộ Y tế mới có quyền công bố về an toàn thực phẩm, chứ Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) không có quyền đi lấy mẫu hàng hoá về, làm kiểm nghiệm và công bố kết quả! Tôi nghĩ tư duy này rất cũ, phản ảnh một sản phẩm của thể chế bao cấp ngày xưa.

Wednesday, October 19, 2016

Nước mắm và arsenic: suy nghĩ lại!

Mấy ngày gần đây tin nước mắm nhiễm arsenic dậy sóng trên mặt báo. Nhiều báo, kể cả Tuổi TrẻDân Trí (1), cho biết 67% mẫu nước mắm chứa thạch tín vượt mức cho phép. Nhưng tôi nghĩ sự thật chắc không đơn giản như thế. Chỉ cần xem qua vài số liệu sơ khởi, kết quả được trình bày tên báo chí là rất bất bình thường.